του Στέλιου Σταυρίδη (*)

(*) Υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος στο Δήμο Φιλοθέης, Ψυχικού, Ν. Ψυχικού, με τον ανεξάρτητο συνδυασμό Μια Οαση, με επικεφαλή τον Αριστείδη Καμάρα.

Θεμέλιος λίθος για την πρόοδο και την ευημερία κάθε έθνους είναι η νοοτροπία και η συμπεριφορά που καλλιεργείται διαχρονικά μέσα από την παιδεία.

Τέσσερεις από τις πέντε χώρες του κόσμου με το υψηλότερο βιοτικό επίπεδο είναι η Ελβετία, η Σιγκαπούρη, το Λουξεμβούργο και η Σουηδία. Χώρες πολύ «φτωχές» σε έκταση, πρώτες ύλες, πληθυσμό ή ακόμα και ιστορία (πλην Σουηδίας). Χώρες, όμως, με αμύθητο «πλούτο» νοοτροπίας και συμπεριφοράς.

Στα προηγμένα κράτη του κόσμου, η πρόοδος δεν μετράται ούτε από το πόσο σοσιαλιστική, ούτε πόσο συντηρητική είναι η κυβέρνηση, αλλά με πόση σοβαρότητα προάγονται αρχές και αξίες που αποτελούν προϋπόθεση συγκροτημένης κοινωνίας.

Αντίθετα, όλες οι ηγεσίες των τριτοκοσμικών, χαρακτηρίζονται από τραγικά ξεπερασμένες ιδεοληψίες,  που διαιωνίζουν την ύπνωση, την απομόνωση και την φτώχεια των λαών, κόντρα στην ανάπτυξη, την καινοτομία, την αξιοπρέπεια και την παιδεία. Με ατελείωτη πλύση εγκεφάλου, οι δήθεν εθνικά υπερήφανοι ρακένδυτοι πολίτες τους, υπνωτισμένοι, αποπροσανατολισμένοι και αποχαυνωμένοι, υπομένουν στωϊκά την κακή τους μοίρα.

Αυτή η ίδια ιντελιγκέντσια που κατέστρεψε χώρες με εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό (π.χ. Κούβα), ανθίσταται σήμερα στον απαραίτητο εκσυγχρονισμό της χώρας μας και την πορεία μας προς ένα καλύτερο μέλλον. Και δυστυχώς παρασύρει μάζες αφελών αλλά καλοπροαίρετων πολιτών, που τελικά παίζουν το άθλιο παιχνίδι τους. Από το οποίο επωφελούνται και πάμπολλοι κρατικοδίαιτοι δήθεν επιχειρηματίες, συμβάλλοντας στην απαξία της επιχειρηματικότητας.

Αρκεί κανείς μόνο να επισκεφθεί ένα από τα τέσσερα προαναφερθέντα κράτη, για να καταλάβει κοινές βασικές αρχές κάνουν όλη τη διαφορά :

  • Υπευθυνότητα : Με αυξημένο το αίσθημα της υπευθυνότητας, τα πάντα κινούνται στον αστερισμό της ατομικής και κοινωνικής ευθύνης. Όχι στον αστερισμό της ανευθυνότητας, της αρλουμπολογίας και της ασυδοσίας της Ελλάδας.
  • Σεβασμός σε νόμους και διαδικασίες. Ποια κοινωνία μπορεί να πάει μπροστά όταν με περισσή ευκολία και γελοία επιχειρήματα προοδευτικών, αναρχικών και λοιπών ασύδοτων, καταπατώνται συνεχώς οι νόμοι ; Οι καταλήψεις της Ακρόπολης, η επαναφορά -με το έτσι θέλω- των σταχτοδοχείων και τόσα άλλα, διαπαιδαγωγούν όλους μας και κυρίως τα βλαστάρια μας, στην περιφρόνηση των νόμων. Ας τολμήσει ο κάτοικος Ελβετίας, Λουξεμβούργου ή Σιγκαπούρης να συμπεριφερθεί όπως εμείς οι «Ελληνάρες»!
  • Σεβασμός στα δικαιώματα των άλλων πολιτών. «Τώρα μάλιστα, τα πιάσαμε τα λεφτά μας»! Τα δικαιώματα των άλλων είναι για τους Έλληνες ανέκδοτο. Λες και οι συμπολίτες μας είναι στρατοί κατοχής, αποικιοκράτες, στυγνοί δικτάτορες ή αιμοσταγείς εχθροί μας. Εκεί μας κατάντησε η αριστερή διανόηση : «Νόμος είναι το δίκιο του εργάτη». Έτσι, φτάσαμε να δημιουργήσουμε μια συντεχνιακή κοινωνία, με σκανδαλώδη προνόμια, που πληρώνει το (υπόλοιπο) κοινωνικό σύνολο : από μισθούς πενταπλάσιους των άλλων, διπλάσιες άδειες, ατέλειωτα επιδόματα, εξοργιστικές φορολογικές απαλλαγές (π.χ. 10% οι καλλιτέχνες και επαγγελματίες αθλητές, 600 ευρώ το χρόνο κατ’ αποκοπή οι φορτηγατζήδες) και τόσα άλλα, που τελειωμό δεν έχουν.

Ποτέ κανένας «προοδευτικός» ή προστάτης των αδυνάτων δεν ξεσηκώθηκε κατά αυτής της αντικοινωνικής τακτικής. «Διεκδικείστε, καταστρέψτε, αρπάξτε ό,τι μπορείτε και αγνοείστε όλους τους άλλους. Θα βρουν και κείνοι τον τρόπο να κάνουν το ίδιο !» Οι μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές αδικίες γίνονται στο βωμό των … δικαιωμάτων των φτωχών.

  • Αγάπη για την εργασία. Αυτό κι αν είναι το προπατορικό αμάρτημα στην Ελλάδα ! Εδώ αντιδρούμε στην «εντατικοποίηση της εργασίας», και πλουσιότατη παραγωγή… «τεμπελχανάδων». Νοοτροπία καραγκιόζη σε όλο της το μεγαλείο !
  • Επενδύσεις και αποταμίευση. Στην Ελλάδα, οι επενδύσεις είναι συνήθως τριτεύουσας σημασίας. Αντίθετα, η αποταμίευση είναι άγνωστη λέξη και το lifestyle με δανεικά, ο κανόνας πολιτών και Πολιτείας.
  • Συνέπεια και υψηλοί στόχοι. Η συνέπεια είναι ιδιότητα προς εξαφάνιση. Όλα χύμα, όλα στο περίπου. Άλλα λέμε, άλλα εννοούμε, άλλα κάνουμε. Και όταν μας καλούν για διευκρινίσεις ή «απολογία», ξαναρχίζουμε με… «άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε» !

Ποια είναι λοιπόν η παιδεία μας, ποιος ο κοινωνικός μας πολιτισμός ; Ούτε ήθος υπάρχει ούτε ακεραιότητα στις καθημερινές πρακτικές μας. Δείτε π.χ. την Ελβετία. Χαρακτηρίζεται από ισχυρότατη κουλτούρα ασφάλειας, εργατικότητας, τάξης και υψηλής παραγωγικότητας.

Για τα χάλια μας δεν φταίνε Εβραίοι, κερδοσκόποι, Ευρωπαίοι, διάφορες «λέσχες» ή το μνημόνιο. Φταίμε αποκλειστικά εμείς. Που αρνούμεθα να αλλάξουμε νοοτροπία και πρακτικές. Οι προηγμένοι Ευρωπαίοι εταίροι μας, προσπάθησαν μάταια επί δεκαετίες να μας συνετίσουν δια της πειθούς. Τώρα προσπαθούν, με τη βοήθεια και του ΔΝΤ, να μας τα επιβάλλουν, μπας και σωθούμε.

Εμείς, όμως, θέλουμε να απoτάξουμε τον «από μηχανής Θεό», νομίζοντας ότι είναι ο… σατανάς! Δεν έχουμε παρά να (μας) ευχηθούμε… και εις άλλα με υγεία !

Οι συνθήκες που διέπουν τη σημερινή κατάσταση είναι γνωστές. Αυτό όμως που δεν είναι γνωστό είναι το μέλλον και πρωτίστως όσον αφορά στο αυριανό κοινωνικοπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον, το οποίο προμηνύεται αβέβαιο και ταραχώδες βάση δύο θεμελιωδών διαπιστώσεων: Πρώτον, είναι βέβαιη η κατάρρευση της σταθερότητας του πολιτικού συστήματος με την έννοια της αυτοδυναμίας και με την διακυβέρνηση, πλέον, της χώρας μας από μια σειρά κυβερνήσεων συνεργασιών. Δεύτερον, σχετικά με τις σημερινές συνθήκες αστάθειας στην Ευρωζώνη, αναμένουμε είτε διάσπαση της συνοχής της, είτε δημιουργία αυστηρού πλαισίου διαχείρισης και εποπτείας των δημοσιονομικών μεγεθών κάθε κράτους – μέλους που έχει την ανάγκη οικονομικής στήριξης. Το μέλλον της Ευρωζώνης, πιθανολογούμε, ότι θα οριστικοποιηθεί σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα 2 – 3 ετών, με την ύφεση να επιδεινωθεί αρχικά σε μέτριο βαθμό και να καταστεί ιδιαιτέρως επώδυνη όταν θα οριστικοποιηθούν οι νέες συνθήκες του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Αυτό το μελλοντολογικό σενάριο καθορίζει τον αμυντικό προσανατολισμό που οφείλουν να χαράξουν τόσο οι επιχειρήσεις, όσο και οι πολίτες της χώρας.

 

Η έννοια της επιχειρηματικότητας αφορά στην ανακάλυψη ευκαιριών, στην απόφαση αξιοποίησής τους και στην δημιουργία οργανωτικών δομών υλοποίησης των απαραίτητων ενεργειών. Αναφορικά με την πηγή της, δηλαδή τον επιχειρηματία, αφορά είτε υφιστάμενες οντότητες που επιθυμούν να αναπτυχθούν περαιτέρω, να αυξήσουν την κερδοφορία τους ή απλά να επιβιώσουν, είτε σε νέους επιχειρηματίες με στόχο κατ’ ουσία την αυτο-απασχόλησή τους, χαρακτηριζόμενη ως επιχειρηματικότητα ευκαιρίας, στις ως άνω δύο πρώτες περιπτώσεις ή επιχειρηματικότητα ανάγκης στις δύο άλλες.

 

Επιχειρώ εξ’ Ανάγκης

Πλέον, στο πλαίσιο της παρούσας και μελλοντικής ύφεσης, θεωρούμε ότι η επιχειρηματικότητα στη χώρα μας εκφράζεται ως λύση ανάγκης, δηλαδή πηγάζει από την έλλειψη υφιστάμενων δραστηριοτήτων με ικανοποιητικές και σχετικά βέβαιες αποδόσεις. Άλλωστε, στη λογική αυτή συνηγορούν και τα στατιστικά στοιχεία όπου σύμφωνα με έρευνα του ΙΟΒΕ η επιχειρηματικότητα ανάγκης αντιπροσώπευε πριν το 2010 άνω του 20% των επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Franchise εκτιμάται ένα συνολικό πλήθος της τάξεως του ενός εκατομμυρίου ενδιαφερομένων, με το 70% αυτών να διερευνούν τις προοπτικές του franchising, με σκοπό να ανοίξουν τη δική τους επιχείρηση για να μη παραμείνουν άνεργοι.

Βάση των ανωτέρω, καταλήγουμε στο συμπέρασμα (#1) ότι οι νέοι επιχειρηματίες αφορούν κατά κύριο λόγο άτομα που αναζητούν την αυτό-απασχόληση, την απεξάρτηση από το τέλμα της ανεργίας και χαρακτηρίζονται από μικρές οικονομικές απαιτήσεις, χαμηλό διαθέσιμο κεφάλαιο, έλλειψη επιχειρηματικής εμπειρίας και ανάληψης επιχειρηματικού ρίσκου, στοιχεία που ενδυναμώνουν την προσδοκώμενη ζήτηση για franchising.

 

Η Θανατική Ποινή του Μικρομεσαίου

Αν αναλογιστούμε ότι το 2008 στις ΗΠΑ το 1% του πληθυσμού κατείχε  το 24% του πλούτου, με την συσσώρευση του πλούτου στα επίπεδα του 1928 ή και ότι στην Σουηδία η συσσώρευση  υπερβαίνει, σε πραγματικά μεγέθη, την συσσώρευση  των ΗΠΑ, τα υφιστάμενα στατιστικά στοιχεία σε συνδυασμό με τις τρέχουσες πολιτικές λιτότητας συρρικνώνουν πανταχόθεν ακόμη περισσότερο τα εισοδήματα της μικρομεσαίας τάξης και οδηγούν στην πτωχωποίηση αυτής, με το γενικότερο οικονομικό αποτέλεσμα να μειώνεται στο Δυτικό Κόσμο και να μεγαλώνει η συμμετοχή των αναδυόμενων οικονομικών δυνάμεων.

Πολύ περισσότερο στη χώρα μας, όπου Κοινωνία της Αφθονίας έχει πλέον επέλθει και ο κίνδυνος οικονομικής εξαθλίωσης της δυτικής μικρομεσαίας τάξης είναι ορατός, τα χαρακτηριστικά της αγοράς που προσδιορίζουν τη συμπεριφορά των (έως σήμερα διατυπωμένων) target groups αλλάζουν δραματικά. Η δομή της απασχόλησης, η εκπαίδευση, οι καταναλωτικές συνήθειες, η δυνατότητα συμμετοχής στον ισχύοντα τρόπο ζωής (lifestyle) και η ύπαρξη θετικών προσδοκιών και αισθήματος βεβαιότητας για το μέλλον αναδιαμορφώνουν το προφίλ των μεσαίων στρωμάτων, αυτών που διαθέτουν καθαρό εισόδημα των μεταξύ 70% και 150% του εισοδηματικού μέσου.

Κυρίως, όμως, ενώ μέχρι σήμερα το κοινωνικο-οικονομικό σύστημα ικανοποιούσε τις προσδοκίες της δυτικής μεσαίας τάξης, πλέον, προβάλλει τον κίνδυνο της κοινωνικής καθόδου των μεσαίων στρωμάτων, με την ταυτόχρονη ραγδαία διεύρυνση των μεσαίων τάξεων στις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας, της Κεντρικής και Λατινικής Αμερικής.

Το συμπέρασμα (#2) που οδηγούμαστε αναφορικά με τις επιχειρήσεις που απευθύνονται στη μεσαία τάξη αφορά αφενός για τις δραστηριότητες εντός Ελλάδος στο γεγονός ότι το πλέον σώφρον είναι να αλλάξουν προσανατολισμό προς luxury ή προς extremely low price goods and services και αφετέρου να στραφούν προς τις BRICs, όσες εξάγουν ή αναπτύσσονται ή επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν εκτός Ελλάδος.

 

Ο Έρωτας των Προσφορών

Σήμερα, τα καταστήματα λιανικής επιδίδονται σε έναν ανελέητο πόλεμο προσφορών με στόχο να αναζωπυρώσουν το αγοραστικό ενδιαφέρον των καταναλωτών και να τονώσουν τις πωλήσεις τους. Σύμφωνα, δε, με τα στοιχεία της παγκόσμιας έρευνας της Nielsen, το 70% των Ελλήνων δηλώνει πως, όταν φτάνει η ώρα να επιλέξει το κατάστημα που θα αγοράσει το όποιο προϊόν, επηρεάζεται πολύ από τις εκπτώσεις και τις χαμηλές τιμές, σε συνδυασμό με την ποιότητα. Επιπλέον, έξι στους δέκα Έλληνες δηλώνουν πως αγοράζουν προϊόντα σε προσφορά, ενώ πέντε στους δέκα χρησιμοποιούν κουπόνια και αγοράζουν μεγαλύτερες και πιο συμφέρουσες συσκευασίες. Σχεδόν το σύνολο των Ελλήνων (88%) αναγκάστηκε να αλλάξει τις αγοραστικές του συνήθειες, εξαιτίας της συνεχιζόμενης κρίσης, και ένα αρκετά υψηλό ποσοστό (63%) στρέφεται σε φθηνότερα καταναλωτικά προϊόντα, ώστε να ανταπεξέλθει στο δυσοίωνο οικονομικό περιβάλλον. Παράλληλα, ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό καταναλωτών προτιμά τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Στα ανωτέρω, έρχονται να προστεθούν, και οι ιστοσελίδες προσφορών στο διαδίκτυο που βομβαρδίζουν συνέχεια με προσφορές τα mail lists που διαθέτουν, ξεκινώντας ως group buying sites, συνεχίζοντας ως search deal portals και πλέον αναμένουμε πληθώρα  εξειδικευμένων deal sites για διασκέδαση, τουρισμό κ.λπ.

Στο ανωτέρω πλαίσιο, επανακαθορίζεται η στρατηγική των επιχειρήσεων και παρατηρούμε την εμπορική επιτυχία του εκπτωτικού χωριού της McArthurGlen, τις πολιτικές προσφορών Sprider Stores, με τα αποτελέσματα του ομίλου, όμως, να καταγράφουν μείωση πωλήσεων και αρνητικό πρόσημο στα κέρδη.

Καθώς οι επιχειρήσεις προετοιμάζονται για το 2012, με τους ανέργους να ξεπερνούν το 1.000.000 και με τους μισθούς να έχουν υποστεί σοβαρή μείωση, το συμπέρασμα (#3) αφορά στην προώθηση προϊόντων με χαμηλότερες τιμές σε συνδυασμό με μόνιμες προσφορές, μέσω deal sites, loyalty cards, outlet stores κ.ο.κ. με την αποθέωση του ρητού «η τσιγκουνιά είναι μαγκιά».

 

Όσο πιο απλά τόσο πιο καλά

Απαιτείται ένας νέος τρόπος σκέψης, με σκοπό να επιτευχθούν με «απλότητα» και χωρίς «απώλειες» οι απαραίτητες λειτουργίες στη κάθε επιχείρηση και πάντα επικεντρωμένες στην πραγματική αξία όπως την αντιλαμβάνεται ο πελάτης.

Ο καθημερινός αγώνας να περιορισθεί το λειτουργικό κόστος με κάθε θυσία, να εξασφαλιστεί  η ταμειακή ρευστότητα, να αποπληρωθούν οι δόσεις για τα τραπεζικά δάνεια ή να γίνουν οι παραγγελίες προς τους προμηθευτές έχει οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις σε ελάχιστα έως μηδενικά περιθώρια κέρδους, καθώς εκείνο που τις απασχολεί είναι να διατηρούν τις ταμειακές ροές τους.

Το συμπέρασμα (#4) στο οποίο καταλήγουμε αφορά στην εστίαση  στη Λιτή Διοίκηση, στον προσανατολισμό στη ροή αξίας του προϊόντος και στην εκμηδένιση των διαδικασιών που δεν προσθέτουν αξία όπως η αποθήκευση, η μεταφορά, ο έλεγχος. Οι απώλειες και το «άχρηστο» κόστος μηδενίζονται μέσω ενεργειών διαρκούς βελτίωσης με στόχο την απλοποίηση όλων των διαδικασιών, εντός ενός περιβάλλοντος εμπιστοσύνης, σεβασμού και ενεργοποίησης του προσωπικού.

Οι αρχές του Lean Management είναι αυτές που διέπουν την σωστή και ορθολογική διοίκηση των επιχειρήσεων σε εποχές οικονομικής κρίσης, με στόχο τα ελάχιστα σταθερά κόστη, το δυνατόν λιγότερο αλλά ικανό προσωπικό, τις ταχείς αποσβέσεις. Η οργάνωση και λειτουργία της επιχείρησης πρέπει σήμερα να είναι λιτή, χωρίς περιττό «λίπος». Η διεθνής πρακτική επιτάσσει να ακολουθήσουμε το ιαπωνικό μοντέλο, ώστε να αποβάλλουμε το «muda» (waste), να εντοπίσουμε και να περιορίσουμε τις απώλειες και τις σπατάλες.

 

(Δεν έχει σημασία πόσα έχεις, αλλά τι αγοράζεις μ’ αυτά)

Η σταθερότητα στην Ευρωζώνη, θεωρείται πλέον, ότι θα επιτευχθεί με την έκδοση ευρωομολόγων, τα οποία θα εγγυώνται όλα τα κράτη-μέλη. Όπως μια κυβέρνηση που θέλει να δανειστεί εκδίδει ένα ομόλογο, έτσι ένας οργανισμός της ευρωζώνης θα αναλάβει να εκδίδει ομόλογα κάθε φορά που μια χώρα της ζώνης του ευρώ θέλει να δανειστεί.

Οι ηγέτες της ΕΕ ενδέχεται να αναγκαστούν να υποκύψουν στις πιέσεις των αγορών και να προχωρήσουν στην έκδοση ευρωομολόγου, ακόμα και εντός του 2012, καθώς ολοένα και περισσότεροι επενδυτές και οικονομολόγοι εκτιμούν ότι αυτή είναι η καλύτερη λύση για την κρίση χρέους στην ευρωζώνη.

Ωστόσο, ανακύπτουν δυο ερωτήματα, αν τα χρήματα από την έκδοση των ευρωομολόγων θα είναι αρκετά για  να αντιμετωπισθεί η κρίση χρέους και αν θα συγκεντρωθούν, ουσιαστικά από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, οι οποίες θα «κληθούν» να τα αγοράσουν.

Εδώ έρχεται και η πρόταση – λύση για τύπωμα χρήματος, μέσω της εγγύησης από την ΕΚΤ όλων των ομολόγων που ήδη έχουν εκδοθεί από τις ευρωπαϊκές χώρες, ή μέσω της έκδοσης ευρωομολόγου με το οποίο θα χρηματοδοτούνται όλες οι ευρωπαϊκές χώρες. Η λύση αυτή θα οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού στην Ευρώπη και σε υποτίμηση του ευρώ της τάξεως του 10-20%.

Όποιο σενάριο και αν πραγματοποιηθεί, το θέμα για την ευημερία τόσο της χώρας όσο και των μελών της Ευρωζώνης αφορά στην αγοραστική δύναμη των λαών, η οποία θα μειωθεί ακόμη περισσότερο οδηγώντας μας και πάλι στο συμπέρασμα #2 που αφορά την εξαθλίωση των μικρομεσαίων τάξεων.

 

Ποιά κανάλια έχουν τηλεθέαση;

Το internet αφορά σε μια νέα τάση της αγοράς, όπου όλοι έχουν πρόσβαση, με ραγδαία αύξηση των χρηστών στη χώρα μας από 15,5% το 2002 σε 33,5% σήμερα. Δηλαδή, πάνω από 3.500.000 άνθρωποι έχουν καθημερινή επαφή με τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που διατίθενται από το διαδίκτυο.

Στην Ελλάδα όπως και στην Ευρώπη παρατηρείται σημαντική αύξηση (κατά 9%) στο ποσοστό των πολιτών που χρησιμοποιεί το διαδίκτυο για ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (έφθασε στο 24% το 2008), για ανεύρεση πληροφοριών για αγαθά και υπηρεσίες (27% το 2008), όπως επίσης και για διάβασμα εφημερίδων και περιοδικών (18% το 2008). Το ποσοστό των πολιτών που κάνει χρήση άλλων λιγότερο δημοφιλών υπηρεσιών για τις οποίες απαιτούνται περισσότερες δεξιότητες στη χρήση διαδικτύου έχει επίσης αυξηθεί κατά 2-5%.

Ωστόσο, η φιλοσοφία που διέπει το διαδίκτυο είναι η F&F, δηλαδή Freedom and Free, ελευθερία στην διατύπωση ιδεών, δωρεάν πρόσβαση στο περιεχόμενο κάθε είδους. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι επισκέπτες του διαδικτύου έχουν συνηθίσει να ενημερώνονται δωρεάν, να αναζητούν τις σωστές πληροφορίες, να επικοινωνούν, να διασκεδάζουν, να μαθαίνουν, να αγοράζουν. Η πολύπλοκη σχετικά δομή των καναλιών επικοινωνίας των επιχειρήσεων μέσω του διαδικτύου προβάλλει μέσα από τις ιστοσελίδες τους, τα ηλεκτρονικά τους καταστήματα, τα κοινωνικά δίκτυα, τους ηλεκτρονικούς οδηγούς, τα portals αγορών και ενημέρωσης, τα blogs, τα newsletters. Η ορθή διαχείριση και αξιοποίηση των διαδικτυακών καναλιών απαιτεί πρώτα απ’ όλα μια ενιαία στρατηγική άρρηκτα δεμένη με τη συνολική στρατηγική της κάθε επιχείρησης (συμπέρασμα #5) και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη νέων κλάδων (π.χ. στην εκπαίδευση ή στην ενημέρωση), αναβαθμίζοντας σταθερά το διαδίκτυο ως το #1 μέσο προβολής, προώθησης, επικοινωνίας και πληροφόρησης.

 

The Core Element

Τι είναι τελικά, σήμερα, το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα; Ποιό είναι το χαρακτηριστικό που διαφοροποιεί μια εταιρεία από τον ανταγωνισμό της;

H ιστορική αναδρομή διδάσκει πως το πλεονέκτημα μιας εταιρείας που σήμερα χαρακτηρίζεται ανταγωνιστικό, μπορεί να αποδειχθεί αύριο ως τροχοπέδη, δεν κατανοηθούν εγκαίρως οι δομικές αλλαγές της αγοράς. Πλέον, για τη χάραξη μιας επιτυχημένης στρατηγικής είναι απαραίτητη η συνεχής και εις βάθος κατανόηση του ανταγωνισμού, της εξέλιξης και των συντελεστών που διέπουν κάθε πλεονέκτημα.

Οι Kim και Mauborgne έχουν οδηγηθεί στο συμπέρασμα (#6) ότι καθώς οι αγορές αλλάζουν με αέναους ρυθμούς και καθώς οι επιχειρήσεις χαρακτηρίζονται από συνεχείς διακυμάνσεις στην απόδοσή τους, οφείλουν να επικεντρωθούν στην  στρατηγική κίνησή τους. Οι στρατηγικές κινήσεις θα τις βοηθήσουν να απαγκιστρωθούν από τον κόκκινο ωκεανό (δηλαδή τον κλάδο στον οποίο συνωστίζονται οι παίκτες μαχόμενοι για ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα) και θα τις οδηγήσουν στην «ασφάλεια» του γαλάζιου ωκεανού.

Ακολουθείστε τα διδάγματα του Steve Jobs και ανακαλύψτε τους δικούς σας γαλάζιους ωκεανούς:

  • Εμπιστευθείτε τη διαίσθησή σας, πιστεύετε πάντοτε σε κάτι δικό σας. Ακολουθήστε την περιέργειά σας και τον αυθορμητισμό σας. Υπερασπισθείτε τις επιλογές σας. Μη μπερδεύεστε. Μην παρασύρεστε από τις προτιμήσεις των άλλων.
  • Μερικές φορές, η ζωή είναι σα να μάς χτυπάει στο κεφάλι μ΄ ένα τούβλο. Μη χάνετε την πίστη σας. Μη συμβιβάζεστε. Μη βολεύεστε. Επιμένετε. Μην εγκαταλείπετε αυτό που αγαπάτε. Αν δεν το βρήκατε ακόμα, αναζητήστε το. Όπως συμβαίνει με όλα τα πράγματα της καρδιάς, μόλις φανεί θα το καταλάβετε αμέσως.
  • Τι αξίζει να ζεις αν δεν κάνεις αυτό που θέλεις; Ο χρόνος δεν είναι για σπατάλη. Ζήστε τη ζωή σας. Μη ζείτε από τα αποτελέσματα της σκέψης των άλλων. Μη ζείτε τη ζωή κάποιου άλλου.

 

Tomorrow is here

Σύμφωνα με έρευνα της McKinsey η Ελλάδα έχει τα χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης στην Ευρώπη, με μόνο το 66% των Ελλήνων να εργάζεται, σε σύγκριση με το 73% της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του 70% της Νότιας Ευρώπης. Επιπλέον, πρόβλημα εντοπίζεται και στην παραγωγικότητα, αφού η παραγωγικότητα ενός Έλληνα εργαζόμενου κοστολογείται στα 35 δολάρια/ώρα, σε σύγκριση με της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κοστολογείται στα 49, της Κεντρικής Αμερικής στα 55 και των Ηνωμένων Πολιτειών στα 58 δολάρια.

Η McKinsey τονίζει με έμφαση την υψηλή προστασία που απολαμβάνουν οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας σε πολλά σημεία τα ευεργετικά αποτελέσματα που θα είχε για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της απασχόλησης η υιοθέτηση ευέλικτων μορφών εργασίας.

Δυστυχώς, η ήδη αυξημένη και ταχέως αυξανόμενη ανεργία οδηγεί από μόνη της βάση του νόμου προσφοράς – ζήτησης στην συμπίεση των μισθών και στην καθιέρωση όλων και πιο «ευέλικτων» μορφών εργασίας, με ενίσχυση του outsourcing  και με στελέχωση των επιχειρήσεων αφενός με καλοπληρωμένα λίγα στελέχη και με χαμηλόμισθο προσωπικό χαμηλής παραγωγικότητας, όπως άλλωστε έχει ήδη συμβεί στις χώρες που ετέθησαν υπό την εποπτεία του ΔΝΤ. (συμπέρασμα # 7)

Ταυτόχρονα, η μελέτη της McKinsey «Η Ελλάδα 10 χρόνια μπροστά», έχοντας παράλληλα αποσπάσει σημαντικές και πολλές αντιρρήσεις τόσο για τα συμπεράσματά της όσο και για την μεθοδολογία της, προσδιορίζει τους βασικούς οικονομικούς κλάδους που κρίνει ότι θα αποφέρουν σημαντικά κέρδη τα επόμενα 10 χρόνια,

  • Τουρισμός.
  • Ενέργεια.
  • Βιομηχανία - μεταποίηση τροφίμων.
  • Αγροτική παραγωγή - γεωργικές καλλιέργειες.
  • Λιανικό και χονδρεμπορικό εμπόριο.

Δίπλα σε αυτούς τους βασικούς τομείς προστίθενται και κάποιοι ακόμη που χαρακτηρίζονται ως «αναδυόμενοι αστέρες» από τους συντάκτες της έκθεσης, όπως παραγωγή γενόσημων φαρμάκων, ιχθυοκαλλιέργειες, ιατρικός τουρισμός, φροντίδα για την τρίτη ηλικία και τους χρόνια ασθενείς, δημιουργία περιφερειακών διαμετακομιστικών κόμβων, διαχείριση αποβλήτων.

Η έκθεση της McKinsey θεωρεί ότι το μικρό μέγεθος των επιχειρήσεων τις καθιστά αυτομάτως και λιγότερο αποδοτικές και  δίνει την εντύπωση ότι επιθυμεί να προωθήσει στην Ελλάδα μεγάλα καταστήματα λιανικής. Κατά την άποψή μας, όταν η επιχειρηματικότητα ανάγκης οδηγεί στο άνοιγμα μιας επιχείρησης για βιοποριστικούς λόγους είναι εύλογο ότι οι εν λόγω επιχειρήσεις στερούνται οράματος, υποδομής και γνώσης, ένα γεγονός που δημιουργεί σημαντικά κενά και αντιμετωπίζει μόνο μέσω του franchising, το οποίο μπορεί να σταθεί αξιοπρεπώς έναντι των πολυεθνικών κολοσσών. (συμπέρασμα # 8)

Επιπλέον, οι μητρικές επιχειρήσεις franchise σε συνδυασμό με την εξειδίκευση των δραστηριοτήτων τους σε ζητήματα R&D και Marketing, διαθέτουν μεγάλη ευελιξία και διαθέτουν μεγαλύτερη ικανότητα να  ανταποκριθούν στις μεταβαλλόμενες δομές των αγορών και των προτιμήσεων των καταναλωτών.

 

***

Κλείνοντας και συνοψίζοντας το αποτέλεσμα των ως άνω 8 θεμελιωδών συμπερασμάτων, οδηγούμαστε σε μια Νέα Εποχή για την ελληνική επιχείρηση και εν γένει για την ελληνική κοινωνία, πιο καλά οριοθετημένη και πολύ λιγότερο αισιόδοξη, ένα νέο περιβάλλον συνεχών αναταράξεων και αλλαγών, όπου κερδισμένοι θα βγουν μόνο όσοι θα μπορέσουν να εκμεταλλευθούν τα πλεονεκτήματα της ευέλικτης δράσης και των ταχέων αποφάσεων, διαθέτοντας παράλληλα βαθιά γνώση και καθορισμένη στρατηγική.

Όταν με μια βόλτα στους (πρώην) εμπορικούς δρόμους βλέπεις άδεια καταστήματα και περαστικούς χωρίς τσάντες και κυρίως μια σειρά από «ενοικιάζεται», τι να πεις και τι να σκεφτείς για περαιτέρω ανάπτυξη; Και όμως, μια πιο προσεκτική ματιά θα σου δείξει μια σειρά από ενδιαφέροντα στοιχεία:

  • Αρκετά καταστήματα έχουν μετεγκατασταθεί σε σημεία φιλέτα, καθώς τα ενοίκια ήρθαν σε normal επίπεδα.
  • Πολλά νέα concepts έχουν εμφανισθεί από grill bars και street café μέχρι ποδηλατάδικα και frozen yogurt.
  • Τα δεκαήμερα προσφορών συνεχίζονται ανελλιπώς και ακόμα και η ένδυση πουλάει με χαμηλές τιμές και delirious προσφορές.
  • Κάποια (λίγα) καταστήματα είναι γεμάτα, ενώ τα διπλανά τους εντελώς άδεια.

Κρίσιμη παραμένει η κατάσταση τουλάχιστον μέχρι τέλος του έτους:

οι ΦΟΡΟΕΠΙΔΡΟΜΕΣ θα συνεχισθούν.

η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ θα μειωθεί αρκετά.

η ΑΝΑΠΤΥΞΗ θα μειωθεί λίγο.

οι ΣΧΕΣΕΙΣ της χώρας με Ε.Ε. και Δ.Ν.Τ. θα γίνουν ακόμη πιο τεταμένες.

η εσωτερική ΥΠΟΤΙΜΗΣΗ θα αυξηθεί σημαντικά, με περικοπές κάθε είδους.

τα ΠΡΟΪΟΝΤΑ θα διαχωρισθούν σε βασικά είδη και σε είδη πολυτελείας.

Η νέα τάξη πραγμάτων έχει πλέον ισοπεδώσει την αγορά, η οποία οδηγείται από το αρχέγονο ένστικτο της επιβίωσης και ακολουθεί, καλώς ή κακώς, την αδράνεια των προηγούμενων ετών.

Ο θεσμός του franchising αποδεικνύει καθημερινά ότι αντέχει στην κρίση, καθώς από τα ανεξάρτητα καταστήματα που καθημερινά δηλώνουν διακοπή εργασιών, αλλά και από τις μεγάλες, εισηγμένες ή όχι, εταιρείες και τρανταχτά ονόματα που δηλώνουν πτώχευση, από τη μια, μόνο 1 στα 150 καταστήματα που βάζουν λουκέτο ανήκει σε αλυσίδα franchise και από την άλλη, κανένα σοβαρό δίκτυο franchise δεν έχει αιτηθεί ένταξη στο άρθρο 99 του πτωχευτικού κώδικα. Αντιθέτως, περισσότερες από 30 εταιρείες υιοθέτησαν το franchising ως την κύρια στρατηγική για την ανάπτυξή τους και, ακόμη πιο σημαντικό, περισσότερα από 100 νέα franchise καταστήματα ξεκίνησαν τις δραστηριότητές τους εντός του 2012, και αρκετά εξ' αυτών με πρωτοφανείς για την εποχή αποδόσεις.

Η επιχειρηματική δραστηριότητα είναι σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης καθοδηγούμενη από τον βασικό κανόνα της οικονομίας την Προσφορά και την Ζήτηση. Η εξάρτηση αυτή είναι απόλυτη και δεν επιδέχεται καμία αμφισβήτηση. Σε κάθε επιχειρηματικό πλάνο προκειμένου να προϋπολογιστεί η πορεία μιας επένδυσης και να παρθούν οι όποιες αποφάσεις, θεμελιώδη προϋπόθεση είναι η πρόβλεψη της ζήτησης πρωτίστως, για το συγκεκριμένο πακέτο προϊόντων – υπηρεσιών, αλλά και της υφιστάμενης προσφοράς μέσω της μελέτης του ανταγωνισμού στην συγκεκριμένη περιοχή.

Μέτα από 20 χρόνια δραστηριοποίησης στο χώρο της παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών στρατηγικής και οργάνωσης προς επιχειρήσεις και οργανισμούς και κυρίως μετά από την έντονη εξειδίκευσή μας στο franchising, με αναρίθμητες παρουσιάσεις σε υποψήφιους δικαιοδόχους, και με την ολοκλήρωση αρκετών δεκάδων επιτυχημένων projects αλυσίδων που αναπτύχθηκαν υιοθετώντας την στρατηγική του franchising, διαπιστώνουμε, πλέον, με πολύ μεγάλη βεβαιότητα, την ταχύτατη αύξηση της δημοτικότητας του θεσμού, ικανής να αναδείξει το franchising ως το απόλυτο μέσο έκφρασης, αλλά και στυλοβάτη της ασθμαίνουσας επιχειρηματικότητας στην χώρα μας.

Οι επιχειρήσεις «κλείνουν» λόγω σοβαρών προβλημάτων ρευστότητας. Οι εμπορικοί δρόμοι έχουν πλημυρίσει με «ΔΙΑΤΙΘΕΤΑΙ» και οι αγορές συρρικνώνονται.

Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες της χώρας είναι εγκλωβισμένοι στη νέα κατάσταση της ανεργίας, όπου αρκετές χιλιάδες διερευνούν την αυτοαπασχόλησή τους, με το franchising  να προβάλλει ως η πλέον αξιόπιστη λύση.

Η νέα κατάσταση στην Ελλάδα, στο γενικότερο πλαίσιο της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας αγοράς, θέτει ξεκάθαρα ως μήνυμα την απαίτηση για ριζικές αλλαγές, με έμφαση στην εξωστρέφεια, στην αύξηση της παραγωγικότητας, στην χρήση των νέων τεχνολογιών, στην συμπίεση του δημοσίου τομέα, στην δημιουργία φιλικού περιβάλλοντος προς τις επιχειρήσεις, στην ενθάρρυνση του ιδιωτικού τομέα και στην αναδιαμόρφωση του φορολογικού πλαισίου που θα δημιουργήσει ένα νέο φορολογικό ήθος, με την προϋπόθεση των βιώσιμων απαιτήσεών του.

Η επιχειρηματικότητα οφείλει να τονωθεί με σκοπό την εκμετάλλευση των επιχειρηματικών και επενδυτικών ευκαιριών που θα ενισχύσουν την εξωστρέφεια και την ανταγωνιστικότητα, αξιοποιώντας κεφάλαια, τεχνολογία και ανθρώπινο δυναμικό.

Στο ανωτέρω πλαίσιο, ο ρόλος του franchising λαμβάνει πλέον νέες διαστάσεις και θεωρείται ως σημαντικός παράγοντας στην όλη προσπάθεια επαναφοράς της εθνικής οικονομίας σε μακροχρόνια βιώσιμη ανάπτυξη.

Η επιχειρηματική κοινότητα στη χώρα μας οφείλει να υιοθετήσει λιτές και αποδοτικές δομές οργάνωσης, αξιοποιώντας στο έπακρο τις νέες τεχνολογίες και το διαδίκτυο για την οργάνωσή της και για το marketing, και ταυτόχρονα να κινηθεί με εξωστρεφή προσανατολισμό, λαμβάνοντας υπόψη της ότι η κατανάλωση τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρωζώνη θα εξακολουθήσει να μειώνεται. Ταυτόχρονα, οφείλει να ανακαλύψει και να εστιάσει σε αναδυόμενους κλάδους, αλλάζοντας παράλληλα την φιλοσοφία προσέγγισης των καταναλωτών.

 

Εξαγωγές

Οι αλυσίδες franchise, ήδη, σε μεγάλο βαθμό διερευνούν ή και έχουν ξεκινήσει την ανάπτυξή τους εκτός Ελλάδος, είτε μέσω master franchise agreements, είτε μέσω απλών αδειών franchise, που αφορούν μεμονωμένο κατάστημα και περιοχή, είτε ακόμη μέσω εξαγωγών προϊόντων στη βάση της χονδρικής ή των corners. Γενικότερα, οι δικαιοπάροχοι αξίζει να αλλάξουν την πολιτική τους και να εστιάσουν σε ξένες αγορές, λόγω της μεγάλης αρνητικής επίπτωσης που έχει η ύφεση στην εγχώρια ζήτηση, στοχεύοντας σε μακροπρόθεσμη βάση, εφόσον διαθέτουν ή μπορούν να δημιουργήσουν  τα απαραίτητα συστατικά της επιτυχίας.

Φορολογικό Ήθος

Η πλήρης συμμόρφωση με τα συνεχώς μεταβαλλόμενα φορολογικά πλαίσια αποτελεί συστημικό στοιχείο του franchising, καθώς η εκάστοτε μητρική εταιρεία αναλαμβάνει τον έλεγχο (για λογαριασμό του δημοσίου!) των δικαιοδόχων της, αφού στηρίζει τις μηνιαίες αμοιβές της σε ποσοστό επί του κύκλου εργασιών των δικαιοδόχων της, αλλά και δεν επιθυμεί παραβάσεις κάθε είδους, που μπορούν να πλήξουν την φήμη του δικτύου τους. Η ίδια η κοινότητα του franchising έχει μάθει να τηρεί και να εναρμονίζεται με την κάθε φορολογική απαίτηση και οι, δε, νέοι δικαιοδόχοι ως «νέοι» στο χώρο των επιχειρήσεων δεν τολμούν να διαπράξουν φορολογικές ατασθαλίες, είτε λόγω φόβου, είτε λόγω ιδιοσυγκρασίας.

Εδώ προβάλλει και η συνήθης αδικία, να «τιμωρείται» ο κλάδος με περαιώσεις και έκτακτες εισφορές, όταν δεν αποκρύπτει cent (!) και ταυτόχρονα να εξαιρείται από τα προγράμματα του ΕΣΠΑ, επειδή οι δικαιοδόχοι θεωρούνται συνδεδεμένες επιχειρήσεις.

 

Ανάπτυξη

Το γεγονός ότι ανοίγουν πολλές κλειστές αγορές δίνει την ευκαιρία για ανάπτυξη οργανωμένων δικτύων π.χ. σε ΤΑΧΙ, φαρμακεία κ.λπ. δημιουργώντας επενδύσεις και νέες θέσεις εργασίας.

Το ίδιο το μοντέλο, άλλωστε, του franchising χαρακτηρίζεται από οικονομίες κλίμακας, οργανωμένα δίκτυα διανομής, στοχευμένες επενδύσεις και καινοτόμο χαρακτήρα που οδηγεί τελικά σε αποδοτικότερες επιχειρήσεις.

 

Όλα τα ανωτέρω χαρακτηριστικά του franchising διαμορφώνουν ένα σημαντικό πυλώνα για την ανάπτυξη της χώρας με υψηλή συνεισφορά. Ένα γεγονός, που έχει αναγνωρισθεί από την αγορά και θα πρέπει να γίνει αντιληπτό, έστω και αργά, και από την Πολιτεία.

NEED HELP? (x)
MESSAGE